Κρητικά

Κρητικό Λεξικό › Προφορά

Πώς προφέρονται τα κρητικά: σημειώσεις προφοράς

Ο τόνος, τα σύμφωνα που χάνονται και οι σφακιανές μορφές, με τις πηγές τους.

Οι λέξεις του λεξικού γράφονται όπως τις τυπώνει η κάθε πηγή, χωρίς προσαρμογή στα νέα ελληνικά. Δίπλα δίνουμε τη μεταγραφή με λατινικούς χαρακτήρες. Οι σημειώσεις παρακάτω εξηγούν ό,τι μπορεί να στηριχθεί σε πηγή.

Ο τόνος αλλάζει τη λέξη

Το αθός, με τόνο στη λήγουσα, είναι το λουλούδι, ενώ το άθος είναι η στάχτη. Ο Trudgill σημειώνει ότι η κοπελιά είναι το κορίτσι και τα κοπέλια τα αγόρια.

Πηγές: TSA; KONE; TRU; TWIN

Το ν που χάνεται

Ο άνθρωπος στα κρητικά είναι άθρωπος, χωρίς το ν. Το καταγράφουν η Τσάκωνα, σε φωνητική μεταγραφή, και ο Κοντοσόπουλος.

Πηγές: TSA; KONE

Σφακιανή προφορά

Ο Trudgill δίνει ως σφακιανή προφορά το όι για το όχι, το μικιός για το μικρός και το ποθαίνω για το πεθαίνω. Γράφει επίσης το εδά edhá και το επαέ epá.

Πηγές: TRU

Το τσ

Ο ιστότοπος Elon.io γράφει το και ως τσαι στα κρητικά, και η Wikipedia δίνει για τις νότιες διαλέκτους την προφορά [tɕe]. Και οι δύο είναι κοινοτικές πηγές, οπότε ψάχνουμε επιστημονική επιβεβαίωση.

Πηγές: ELON; WP

Το λ στα Ανώγεια

Οι Ν. Βέργης και Μ. Τερκουράφη μελέτησαν στα Ανώγεια μια προφορά του λ μπροστά σε πίσω φωνήεντα, με την άκρη της γλώσσας γυρισμένη προς τα πίσω. Την ονομάζουν ρωτακισμό. Είναι μελέτη μιας κοινότητας και δεν περιγράφει όλη την Κρήτη.

Πηγές: Vergis και Terkourafi, Modern Greek Dialects and Linguistic Theory 5 (2012), σ. 499 έως 523

Βλέπεις κάτι που δεν στέκει; Γράψε μας στο [email protected].

Άνοιξε το λεξικό Πηγές